Chăm sóc

Cẩm nang nuôi cá la hán

Cá la hán là loài cá khỏe, chỉ cần bạn làm tốt vài việc: bể lớn, lọc mạnh, nước ấm và sạch, cùng chế độ ăn hợp lý. Đây là bức tranh toàn cảnh, rồi đến từng chi tiết.

Nuôi cá la hán rốt cuộc là những gì

Cá la hán nổi tiếng là loài cá cứng cáp, và phần lớn tiếng tăm đó là xứng đáng. Chúng ăn gần như mọi thứ và chẳng hề hấn gì trước những sai sót nhỏ. Nhưng chính sự cứng cáp ấy lại là cái bẫy. Cá la hán vẫn ăn và vẫn bơi ra chào bạn trong một cái bể đang xấu đi từng ngày, và đến lúc nó trốn biệt, sẫm màu hay bỏ ăn thì vấn đề thường đã âm ỉ nhiều tuần.

Gần như mọi trục trặc chúng tôi gặp ở cá la hán đều bắt nguồn từ bốn điều: bể quá nhỏ, bộ lọc không theo kịp một con cá ăn nhiều, việc thay nước bị bỏ bê, và cho ăn quá nhiều. Làm đúng bốn điều đó thì phần lớn những thứ còn lại sẽ tự đến, kể cả màu sắc, u đầu (kok) và tính cách.

Cá la hán SRD ZZ màu đỏ nhìn nghiêng, u đầu cao phủ hạt châu
Một con cá la hán SRD ZZ khỏe mạnh: màu đậm, vây dựng thẳng và u đầu chắc là hình ảnh của một con cá được chăm sóc tốt.

Bảng tóm tắt cách nuôi cá la hán

Đây là các mức chúng tôi áp dụng. Mỗi tài liệu có thể chênh lệch đôi chút; các hướng dẫn bên dưới giải thích từng con số.

Kích thước bểTối thiểu 75 gallon (284 lít) cho một con trưởng thành; 90–125 gallon (340–473 lít) cho cá đực lớn
Nhiệt độ80–86°F (27–30°C)
Độ pHKhoảng 7,0–8,0
Độ cứngCứng vừa phải, khoảng 8–20 dGH
LọcLọc mạnh: lọc thùng hoặc lọc tràn (sump) có công suất vượt xa dung tích bể
Thay nước25–30% mỗi tuần; amoniac và nitrit bằng không, nitrat giữ ở mức thấp
Thức ănThức ăn viên chất lượng dành cho cá la hán hoặc cichlid làm thức ăn chính, thêm món đông lạnh hoặc tươi vài lần mỗi tuần
Tuổi thọKhoảng 10–12 năm
Kích thước trưởng thànhKhoảng 12–16 inch (30–40 cm)
Nuôi chungTốt nhất nên nuôi riêng

Lịch chăm sóc hằng tuần

Bể cá la hán không tốn nhiều thời gian, nhưng tuần nào cũng cần đến:

  • Hằng ngày: cho ăn một đến ba bữa nhỏ, xem nhiệt kế và quan sát con cá. Sức ăn, màu sắc và việc nó có bơi ra mặt kính hay không cho bạn biết nhiều hơn bất kỳ bộ test nào.
  • Hằng tuần: thay 25–30% nước bằng ống xi phông hút sạch chất thải dưới đáy, và đo amoniac, nitrit, nitrat cùng pH.
  • Mỗi hai đến bốn tuần: giũ bông lọc cơ học trong nước bể vừa rút ra, đừng bao giờ xả thẳng bằng nước máy, và lau kính.
  • Vài tháng một lần: kiểm tra sưởi và các bộ phận của lọc, thay bông lọc đã mòn, và mua thức ăn mới trước khi đồ cũ bị ôi.

Các hướng dẫn nuôi cá la hán

Mỗi hướng dẫn đi sâu vào một khía cạnh của việc nuôi cá la hán. Nếu bạn đang chuẩn bị bể, hãy bắt đầu với bể và nước, hoặc chuyển thẳng đến chủ đề bạn cần.

Hiện các hướng dẫn chuyên sâu này mới chỉ có bằng tiếng Anh:

Về khía cạnh gắn bó khi nuôi một con, hãy xem cá la hán làm thú cưng. Các thuật ngữ lạ được giải thích trong bảng thuật ngữ (tiếng Anh).

Những sai lầm người mới hay mắc

  • Mua bể theo kích cỡ con cá hiện tại. Một con cá con dài 3 inch có thể vượt 10 inch chỉ trong khoảng một năm. Hãy tính cho lúc cá trưởng thành.
  • Thả cá khi bể chưa chạy vi sinh xong. Amoniac độc hơn trong nước ấm và kiềm, mà đó lại chính là môi trường cá la hán sống.
  • Cho ăn theo sự nài nỉ chứ không theo nhu cầu của cá. Cá la hán lúc nào cũng đòi thêm. Thức ăn thừa làm bẩn nước rất nhanh.
  • Thả thêm cá nuôi chung. Hiếm khi có kết cục tốt. Hướng dẫn nuôi chung (tiếng Anh) của chúng tôi giải thích vì sao.

Nếu bạn ở San Diego, hãy mang mẫu nước hoặc thắc mắc của bạn đến Pet Zone.

Câu hỏi về cách nuôi cá la hán

Cá la hán có dễ nuôi không?

Chúng khỏe và dễ bỏ qua những sai sót nhỏ, nhưng không phải loài ít tốn công. Suốt 10 đến 12 năm cuộc đời, chúng cần bể lớn, lọc mạnh và thay nước hằng tuần.

Bao lâu thì nên thay nước cho cá la hán?

Thay khoảng 25 đến 30 phần trăm mỗi tuần. Bể cho ăn nhiều hoặc nuôi đông có thể cần thay nhiều hơn, và kết quả đo nước là chỉ dẫn tốt nhất.

Cá la hán có sống chung với cá khác được không?

Cá la hán rất hung hăng khi giữ lãnh thổ và tốt nhất nên nuôi riêng. Phần lớn các lần thử nuôi chung đều kết thúc với cá bị thương hoặc chết.

Nguồn tham khảo

  1. Why is your Flowerhorn or Parrot Cichlid Sick?, Neale Monks, WetWebMedia
  2. Flowerhorn Cichlid Care Guide, AquariumStocking
  3. How to Care for Flowerhorn Cichlids, AquariumLab
  4. How Big Do Flowerhorn Cichlids Get?, Hepper
  5. Ammonia in Aquatic Systems, University of Florida IFAS Extension