Các dòng cá
Cá la hán Kamalau
Lấy một con Kamfa, cho nó gương mặt “khỉ” dày hơn với cái môi chu ra, một u đầu gọn gàng hơn và một lớp hạt châu như sương. Đó là Kamalau, một phép lai mà cái tên rối rắm gần bằng cây phả hệ của nó.
Kamalau là gì
Kamalau là con lai giữa hai dòng cá la hán. Nguồn gốc bố mẹ được nêu nhiều nhất, kể cả trong phần tóm tắt các loại cá la hán trên Wikipedia và trong nhiều mô tả của các tiệm cá, là Kamfa đực với Malau cái. Bạn sẽ thấy cùng loại cá này được bán với tên Kamfa Malau, Kamfamalau, hoặc viết tắt là KML.
Mục tiêu của phép lai rất dễ mô tả. Các nhà lai tạo muốn có thân vuông, u đầu (kok) to và gương mặt gọn của Kamfa, kết hợp với vẻ mặt “khỉ” môi dày, màu ấm và đầu phủ hạt châu của Malau. Khi thành công, con cá thoạt nhìn tưởng là Kamfa, nhưng nhìn lại lần hai thì thấy có gì đó hơi khác.
Như mọi “dòng” cá la hán khác, không có cơ quan đăng ký nào. Nhãn Kamalau cho bạn biết người bán tin bố mẹ con cá là gì, và giá trị của nó tùy vào việc con cá có thể hiện được các đặc điểm hay không. Trang tổng quan các dòng cá của chúng tôi giải thích vì sao nên xem những cái tên này là các “họ” cá hơn là giống thuần.
Cái tên, và vì sao nó gây nhầm lẫn
Phần lớn mớ rối về tên gọi sẽ dễ hiểu khi bạn biết những từ này đến từ tiếng Quảng Đông, ngôn ngữ của nhiều nhà lai tạo người Hoa ở Malaysia.
- Malau đến từ 馬騮, một từ tiếng Quảng Đông nghĩa là con khỉ. Nó nói về gương mặt: môi phồng, mũi ngắn và má đầy đặn.
- Kam là cách đọc tiếng Quảng Đông của chữ 金, nghĩa là vàng, thường được cho là cùng âm tiết mở đầu chữ “Kamfa”.
- Kamalau, 金馬騮, vì thế đọc lên có nghĩa là “khỉ vàng”.
Vậy là cùng một từ có thể hiểu theo hai cách. Nếu hiểu là từ ghép rút gọn, Kamalau nghĩa là Kamfa lai với Malau. Nếu đọc như tiếng Quảng Đông bình thường, nó đơn giản là tên Golden Monkey (khỉ vàng), vốn cũng là tên của một dòng cá Malaysia lâu đời và nổi tiếng. Giới viết về cá đã dùng các thuật ngữ theo cả hai cách trong nhiều năm, vì thế bạn sẽ thấy nguồn này gọi Golden Monkey và Kamalau là cùng một loại cá, còn nguồn khác lại coi Kamalau là một phép lai ra đời sau. Cả hai đều đang mô tả cách dùng có thật.
Malau và câu chuyện Golden Monkey
Theo các câu chuyện trong giới chơi cá, phía Malau của gia đình này bắt nguồn từ những con cá la hán Golden Monkey gốc được lai tạo ở Malaysia. Các blog lịch sử cho rằng dòng này thuộc về các nhà lai tạo ở Ipoh và mô tả nó là một con cá rất được quý nhưng cực kỳ khó nhân giống giữ đúng dòng, kể cả với chính những người tạo ra nó. Đây cũng là dòng cá đứng sau vụ mua bán lập kỷ lục được ghi trong dòng thời gian nguồn gốc của chúng tôi.
Những câu chuyện về Golden Monkey gốc mô tả một con cá có:
- màu đỏ đậm chuyển mượt sang màu thân
- vảy châu dày, dạng vân như sợi trên đầu
- gương mặt dày, bầu bĩnh, không phải “mặt em bé” như Kamfa
- thân rộng, chắc khỏe và đuôi cứng cáp hơn một con Zhen Zhu (Trân Châu, ZZ) điển hình
- mắt đỏ nằm sâu và vệt hoa thường đứt quãng hoặc mờ
Khi những con cá gốc không còn nữa, “Malau” dần chuyển từ tên một dòng cá sang tên một kiểu cá: bất kỳ con cá la hán nào được lai tạo để có gương mặt khỉ đó. Một số nhà lai tạo cho rằng Malau hiện đại đến từ cá ZZ có ảnh hưởng của Vieja, chia thành Malau kiểu ZZ và loại cá kiểu Kamfa được nói đến trên trang này. Các nhà lai tạo cũng thường mô tả cá Malau trưởng thành chậm, có nắp mang vuông và gương mặt cần thời gian mới đầy đặn. Về phía ZZ của câu chuyện này, xem bài về Zhen Zhu. Những con cá lột màu vàng kim cũng bị gọi là Golden Monkey là một chuyện khác, có trên trang Golden Base.
Một con Kamalau đẹp trông như thế nào
Mô tả khác nhau tùy nhà lai tạo, nhưng đây là những đặc điểm mà người nuôi và người bán hay dùng nhất để đánh giá một con Kamalau:
| Thân | Giống Kamfa: gọn và dày mình, nhưng thường được mô tả là chắc khỏe và cân đối hơn một con Kamfa quá ngắn. |
|---|---|
| Mặt | Đặc điểm quyết định. Má và nắp mang dày, môi đầy đặn hơn và mũi ngắn, tạo nên vẻ mặt “khỉ” chu môi. |
| Mắt | Thường đỏ hoặc cam, hay nằm sâu như mắt Kamfa. |
| U đầu | Kiểu Kamfa và thường to, nhưng được đánh giá qua hình dáng: gọn và tròn đều, đôi khi hơi có dáng cây nấm. |
| Vảy châu | Dày, và là điều được trông đợi. Một lớp hạt châu như sương phủ trên u đầu và mặt là một trong những đặc điểm người mua tìm kiếm. |
| Màu sắc | Các tông ấm đỏ, cam và vàng. Màu đỏ đặc trên đầu và ngực thường được ưa chuộng hơn. |
| Phát triển | Thường khởi đầu chậm. Cá nhỏ có thể trông bình thường khi đặt cạnh cá Kamfa con và đẹp dần theo tuổi. |
Hàng cuối cùng đó quan trọng với người mua. Một con Kamalau trông tầm thường lúc dài 3 inch (8 cm) có thể trở thành con đẹp nhất bể khi được một tuổi, và điều ngược lại cũng xảy ra. Để có danh sách chung những điều cần đánh giá ở mọi lứa tuổi, xem bài hướng dẫn phân hạng (tiếng Anh) của chúng tôi.
Kamalau và Kamfa: cách phân biệt
Vì một bên bố mẹ là Kamfa, hai loại cá có thể rất giống nhau, và ngay cả những người nuôi lâu năm cũng nói phải xem cá tận mắt nhiều năm mới phân biệt được. Đây là những khác biệt người ta hay chỉ ra nhất:
| Kamfa | Kamalau | |
|---|---|---|
| Má & nắp mang | Thon, gọn hơn | Dày, bầu bĩnh, thường vuông hơn |
| Môi & miệng | Môi mỏng hơn, đều | Môi dày hơn, chu ra |
| Mắt | Truyền thống là trắng, vàng hoặc cam, đôi khi đỏ; mắt trũng được quý | Thường là đỏ hoặc cam, nằm sâu |
| U đầu | Rất to, thường là đầu nước mềm | Thường to, chú trọng hình dáng gọn, tròn |
| Vảy châu trên đầu | Vảy châu dày trên thân và mặt | Hạt châu được trông đợi phủ khắp u đầu, thường trông như phủ sương |
| Khi lớn lên | Dáng thân thường lộ rõ từ sớm | Có thể trông bình thường lúc nhỏ và đầy đặn dần về sau |
Thêm một điểm dễ nhầm: các ký hiệu F0 đến F4 (tiếng Anh) mô tả các thế hệ Kamfa. Người bán có thể cho bạn biết thế hệ của con Kamfa bố mẹ, nhưng những ký hiệu đó chẳng nói gì về phía Malau. Bài về Kamfa của chúng tôi trình bày kỹ phía cá bố của phép lai này.
Mua và nuôi cá Kamalau
Cách chăm sóc giống như mọi cá la hán. Một con trưởng thành cần bể riêng ít nhất 75 gallon (284 lít), lọc mạnh, nước 80–86°F (27–30°C), thay nhiều nước mỗi tuần và khẩu phần cám viên chất lượng. Hãy bắt đầu với bài hướng dẫn nuôi cá la hán và bài hướng dẫn nuôi u đầu, vì một u đầu gọn, đầy đặn là phần lớn những gì bạn trả tiền.
Khi đi mua, vài thói quen sau sẽ có ích:
- Hỏi về cá bố mẹ. Ảnh con Kamfa đực và Malau cái lúc trưởng thành là bằng chứng tốt nhất cho thấy bạn nhận được đúng như nhãn ghi.
- Đánh giá gương mặt. Nếu một con cá nhỏ không có chút dấu hiệu nào của môi dày hay má đầy, phần “Malau” trong cái tên có lẽ hơi lạc quan.
- Cho nó thời gian. Cá Kamalau thường đền đáp sự kiên nhẫn. Đừng vội gạt bỏ một con khởi đầu chậm lúc sáu tháng tuổi.
- Mua từ người dám chịu trách nhiệm về con cá. Cá hiện có của chúng tôi, khi có Kamalau và các dòng liên quan, được đăng tại flowerhorn.co.
Câu hỏi về cá la hán Kamalau
Cá la hán Kamalau là gì?
Kamalau thường được mô tả là con lai giữa Kamfa đực và Malau cái. Nó kết hợp thân hình và u đầu kiểu Kamfa với gương mặt “khỉ” môi dày, mắt đỏ và đầu phủ hạt châu của Malau.
Kamalau có phải là Golden Monkey không?
Đôi khi. Trong tiếng Quảng Đông, Kamalau có nghĩa đen là khỉ vàng, và một số nguồn dùng hai tên cho cùng một loại cá, trong khi số khác dùng Kamalau riêng cho con lai Kamfa x Malau.
Kamalau và Kamfa khác nhau thế nào?
Kamalau thường có má dày hơn, môi đầy đặn chu ra, mắt đỏ hoặc cam và u đầu gọn hơn với lớp hạt châu như sương. Kamfa có gương mặt thon hơn, mắt thường nhạt màu và được quý vì u đầu rất to.
Malau ở cá la hán nghĩa là gì?
Malau đến từ một từ tiếng Quảng Đông nghĩa là con khỉ, chỉ gương mặt môi phồng, mũi ngắn được lai tạo vào các dòng này. Nó bắt nguồn từ những con cá la hán Golden Monkey được tạo ra ở Malaysia.
Nguồn tham khảo
- Flowerhorn cichlid, Wikipedia
- Breeding and Strains 4: Malau / Kamalau, Vincenzo’s Aquatics
- Golden Monkey, Flowerhorn The Hybrid Cichlids
- Kamfa malau or kamalau?, MonsterFishKeepers forum
- What’s the difference between malau and kamalau?, MonsterFishKeepers forum
- Kamfamalau Flowerhorn, Imperial Tropicals